Czyste Powietrze
Prefinansowanie Czyste Powietrze 2026: zaliczka 35%, 180 dni i jak nie dać się oszukać
Prefinansowanie pozwala zacząć montaż bez własnych pieniędzy, ale za zaliczkę odpowiadasz Ty, a nie firma. Zasady zmieniły się dwa razy w ciągu półtora roku.
W skrócie
- Prefinansowanie przysługuje na poziomie podwyższonym i najwyższym. Zaliczka to maksymalnie 35% dotacji przypadającej na zakres objęty jedną umową z wykonawcą (do marca 2025: 50%).
- Od 20 lipca 2026 masz 180 dni od wypłaty zaliczki na wykonanie prac (wcześniej 120) i kolejne 30 dni na wniosek o płatność. Razem 210 dni.
- Przed złożeniem wniosku podpisujesz maksymalnie 3 umowy z wykonawcami. Bez zaliczki na całą inwestycję masz 24 miesiące od złożenia wniosku.
- Jeśli wykonawca zniknie z zaliczką, fundusz dochodzi zwrotu od beneficjenta.
Spis treści
Jak to działa krok po kroku
Prefinansowanie to wypłata części dotacji przed zakończeniem prac. Przysługuje osobom, które łapią się na poziom podwyższony albo najwyższy, czyli mają niski dochód na osobę i zaświadczenie z gminy. Schemat wygląda tak:
- Przed złożeniem wniosku podpisujesz umowy z wykonawcami, maksymalnie trzy, każda na określony zakres prac.
- We wniosku wskazujesz, że chcesz prefinansowania. Po zawarciu umowy o dofinansowanie składasz dyspozycję wypłaty zaliczki (DWZ).
- Fundusz wypłaca zaliczkę do 35% dotacji przypadającej na zakres danej umowy.
- Od dnia wypłaty zaliczki masz 180 dni na wykonanie prac objętych tą umową.
- W ciągu kolejnych 30 dni składasz wniosek o płatność (WOP), który rozlicza zaliczkę i resztę dotacji.
Łącznie to 210 dni od zaliczki do wniosku o płatność. Całe przedsięwzięcie, także z zaliczką, trzeba według NFOŚiGW zrealizować w 24 miesiące od złożenia wniosku, z możliwością przedłużenia o kolejne 6 miesięcy w uzasadnionych przypadkach. Termin 18 miesięcy, który wciąż podają niektóre poradniki, pochodzi z wcześniejszych wersji programu.
Reforma w 2027 roku. NFOŚiGW zapowiedział na 2027 rok kompleksową reformę programu: ścieżkę bankową z finansowaniem zwrotnym, konsultowaną z Bankiem Światowym i Związkiem Banków Polskich, oraz nowe zasady dla osób w ubóstwie energetycznym. Decyzja o bonie na audyt ma zapaść do końca 2026 roku. Źródło: NFOŚiGW, 16.09.2026, za Gramwzielone.pl 21.09.2026.
Co się zmieniło i kiedy
| Zasada | Do 30.03.2025 | Od 31.03.2025 | Od 20.07.2026 |
|---|---|---|---|
| Wysokość zaliczki | do 50% dotacji | do 35% | do 35% |
| Czas na prace objęte zaliczką | — | 120 dni | 180 dni |
| Wymagany okres własności budynku | 3 lata | 3 lata | 3 lata, 1 rok przy darowiźnie, sprzedaży, dożywociu |
| Konto, na które trafia zaliczka | wykonawcy | wnioskodawcy (wg poradników) | wnioskodawcy (wg poradników) |
Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny →
Zmiany z marca 2025 były reakcją na nadużycia. Przykład opisany przez Gruntownie.eu: firma składała wniosek w imieniu klienta na podstawie pełnomocnictwa, deklarowała poziom 70 lub 100%, brała zaliczkę 50% dotacji, przy limicie 136 200 zł nawet 68 100 zł, i nie kończyła prac. Branżowe media opisywały też firmę, która pod koniec 2023 roku zatrudniała ok. 900 osób, rok później ok. 200, a jej zaległości na koniec stycznia sięgały 56 mln zł.
Odpowiedzialność jest Twoja
Przed reformą z 31 marca 2025 zaliczka trafiała na konto wykonawcy i właśnie z tamtego okresu pochodzą ostrzeżenia funduszy. WFOŚiGW w Kielcach pisze wprost: beneficjent odpowiada za dotację, w tym za zaliczki wypłacone wykonawcy, a gdy zwrot od wykonawcy jest niemożliwy, fundusz dochodzi go od beneficjenta. Dziś zaliczka trafia na Twoje konto, ale odpowiedzialność za jej wydanie zgodnie z umową nadal jest Twoja. Lista nieprawidłowości z tego komunikatu to: wykonywanie inwestycji niezgodnie z wnioskiem i umową, podnoszenie kosztów, namawianie do kredytów przekazywanych na konto wykonawcy i brak kontaktu z wykonawcą.
Oferta na pompę powietrze/woda za 32 500 zł brutto z VAT 8%, wniosek na poziomie podwyższonym, podatek PIT według skali 32%. Dotacja wynosi ok. 21 060 zł, czyli 70% ceny netto; maksymalnej kwoty 24 640 zł ta oferta nie osiąga. Ulga termomodernizacyjna od reszty wydatku zwraca ok. 3 660 zł, więc z własnej kieszeni zostaje ok. 7 780 zł.
Wyliczone tym samym modelem co nasz kalkulator. Swój dom policzysz w kalkulatorze dotacji.
Jak się zabezpieczyć
Podpisz umowę z wykonawcą według wzoru z regulaminu, z harmonogramem, protokołem odbioru i karami umownymi; poradniki podają jako przykład 0,1% wartości umowy za każdy dzień opóźnienia. Nie dawaj firmie pełnomocnictwa do składania wniosków i dysponowania zaliczką. Sprawdź, od kiedy firma działa, czy ma referencje z Twojej okolicy i czy jest autoryzowanym instalatorem producenta. Wpisz w umowie konkretny model pompy z numerem z listy ZUM. Porównaj co najmniej trzy oferty, zanim podpiszesz którąkolwiek: lista pytań do instalatora.
Pompa założona w czerwcu ubiegłego roku, Biawar-Nibe 9kW z podgrzewaniem ciepłej wody użytkowej , przez ostatni rok zużycie 6MWh minus około 3MWh oddanych do sieci z 4,5 kWp. Dom 120 m kw. parter podłogówka góra kaloryfery, przewymiarowane pod pompę. Dół styropian 12cm , poddasze wełna 25cm, fundamenty, cokół 10 cm styropian W domu 23 stopnie bo tak lubimy.
bodziot, elektroda.pl, 20.06.2022, źródło
Temperatura w domu ma znaczenie: 23 °C zamiast 20–21 °C podnosi zużycie zauważalnie, a kalkulatory zwykle zakładają standardowe 20 °C.
Najczęstsze pytania
Czy po 180 dniach muszę oddać zaliczkę?
Nie automatycznie. Według odpowiedzi w serwisie programu po upływie 180 dni beneficjent ma jeszcze 30 dni na wniosek o płatność rozliczający zaliczkę, a gdy realizacja wymaga dłuższego czasu, może wystąpić o wydłużenie terminu na zasadach z umowy o dofinansowanie.
Na czyje konto trafia zaliczka?
Poradniki opisujące zasady po reformie z 31 marca 2025 podają, że zaliczki nie trafiają już na konto wykonawcy, tylko wyłącznie na rachunek wnioskodawcy. Sprawdź to w swojej umowie o dofinansowanie i w dyspozycji wypłaty zaliczki (DWZ).
Co grozi firmie, która wyłudza dotacje?
Poradniki o oszustwach w programie wskazują art. 286 § 1 Kodeksu karnego (oszustwo, do 8 lat pozbawienia wolności), art. 297 (oszustwo kredytowe) i art. 271 (poświadczenie nieprawdy). Dla beneficjenta to słaba pociecha, bo zaliczkę i tak trzeba rozliczyć.
Źródła danych
- NFOŚiGW / serwis programu Czyste Powietrze, pytania i odpowiedzi „Czy po upływie 180 dni zaliczka automatycznie podlega zwrotowi?”, 2026
- NFOŚiGW, Nowy program Czyste Powietrze 2026 – pytania i odpowiedzi, 20.07.2026
- Hurtownia SWATT, „Jak nie paść ofiarą oszustwa w programie Czyste Powietrze”; Gruntownie.eu, „Czyste Powietrze 2026 — jak rozpoznać oszusta”, 16.05.2026
- Poradnik Remontowy, „Wniosek o płatność Czyste Powietrze – 180 dni i błędy”, 2026; WFOŚiGW w Kielcach, komunikat o nieprawidłowościach wykonawców
- SprawdzCo, „Czyste Powietrze prefinansowanie 2026”, 04.2026; CzystePowietrzeABC.pl, 23.05.2026; NFOŚiGW, pytania i odpowiedzi do naboru od 20.07.2026 (24 miesiące na realizację)